تاریخچه

پرسش ازبسطام
اکنون از بسطام با آن قدمت و عظمت گذشته اش سؤال می کنیم که:
ای بسطام! آن چمن سبز وخرّم و پر وسعت تو که روزی اتراق گاه شاه عباس صفوی بوده حالا کجا است؟
ای شهرباستانی!آن قلعه ای که قابوس وشمگیر تحت نظرحکومت وقت زندانی بودو تاریخ نام آنرا جُناشک ضبط کرده درکجای بسطام بوده است؟

ای بسطام! از امیرتاج الدین بسطامی که گنجینه شاه خوارزم را تحویل گرفت چه چیزی وچه خبری داری؟

ای بسطام! به چه علّت سلاطین سلجوقی آثاری درمعماری درداخل وبرای توباقی گذاشتند؟


ای شهری که ازنظر قدمت جزو نادرترین شهرهای ایران هستی و روزگاری دراز در سلطنت ساسانیان درخشیدی چرا از آن زمان چیزی به یادنداری واگر داری کجا باید آنرا پیدا کرد؟

ای بسطام! آن جمعیت فراوان، آن آبادانی کجا است؟


ای شهر زیبای طبیعت رودخانه بزرگ و پرآبت بنام شاهرود که اضافه آب آن به دریای مرکزی (که فعلاُ کویر خشک است)سرازیر می گردید،چرا خشک شد و شرح جغرافیای آن کجا است؟

ای بسطام که فرزند امام صادق(ع) را میزبان بودی و هم اکنون مانند ستاره ای روشن ودرخشان زینت بخش مدن و اجتماع تو است با چه بیانی شرح این میزبانی رابه تاریخ داده ای؟ از کرامتهایش چه انتشار دادی؟ از وجود پر برکت این امامزاده محترم و واجب التعظیم برای دیگرا ن چه نقل نمودی؟

ای شهر ادیب پرور که درسابق از هر روستا و دهکده هایت دانشمندانی چون حافظ ابرو، فروغی بسطامی، ابو عمرو بسطامی شافعی،ابوالحسن علی بیاری،بایزید بسطامی،ابو العباس احمد پسر علی بیاری،ودیگر ادیب مردان و دانشوران را پروریدی چرا نباید به دنیای علم ودانش تاریخت را اعلام کنی؟ و از این مقوله سخن زیاد است.

وسخن آخر اینکه:

ای بسطام! چرا نباید مانند شهرهای قدیمی چون قم،ری، اصفهان، نیشابور، ساوه، شوش دانیال، که هر کدام برای خود تاریخی مدون و در دسترس علاقمندان است،تاریخی درخورخود داشته باشی که چشم ادب دوستان را روشن کنی و آنها را همراه ورقهای خود به اعماق دنیای باستان سیر وگردش دهی، تا بدانند درطول دوران تاریخ برتو چه گذشته است؟

و هم اکنون ...
شهر نمونه گردشگری بسطام به سوی آینده ای متفاوت


پیشینه تاریخی :


بسطام منطقه ای شهری در ولایت قومس(کومش) در اقلیم چهارم بوده است و مردم از دوره هخامنشیان در آنجا زندگی می کرده اند. براساس کاوش های صورت پذیرفته قدمت این شهر ۸۰۰۰ سال تخمین زده می شود که تپه معروف سنگ چخماق در بخش شمالی این شهر دیرینگی این شهر را به نمایش می گذارد.


دشت سر سبز بسطام به سبب موقعیت جغرافیایی و قابلیتهای فراوان جهت زیست و استقرار، برپایه معیشت کشاورزی همواره مورد توجه و استفاده اقوام مختلف بوده است که بقایای فرهنگی آنها را می توان امروزه به صورت تپه های کوچک و بزرگ در سرتاسر این دشت مشاهده کرد که یکی از کانون های اصلی آنها در دشت زردآبیه است. در شمال غربی، راه قدیمی و کوهستانی دیگری است که از بالای روستای ابر از میان جنگل اولنگ به علی آباد کتول می رسد. در این گذرگاه گورستان هایی از اقوام هزاره اول وجود دارد که قبور آنها را تخته سنگ های بزرگ و کوچک تشکیل می دهد.


برخی از مورخین بسطام را از بناهای "وستیهم" دایی و سردار معروف خسرو پرویز پادشاه ساسانی و فرمانروای خراسان، قومس، طبرستان و گرگان در قرن ششم میلادی می دانند.


این شهر از قرن سوم و چهارم هجری قمری تا پایان دوره قاجاریه یکی از مراکز مهم فرهنگی ایران به شمار می آمد. سفر علماء و دانشمندان به این شهرف تأسیس مدرسه شاهرخیه و تدریس بزرگانی چون مصنفک بسطامی نوه فخر رازی و دیگر بزرگان در این مدرسه از دلایل این مدعاست.


این شهر دارای آثار گران سنگ و ارزشمندی است که خود تاریخی در دل تاریخ جهان دارد و حاکی از فرهنگ غنی اسلامی بوده و از آن جمله می توان به امامزاده محمد ابن جعفر صادق (ع)، آرامگاه بایزید بسطامی، مسجد اول بایزید، مسجد دوم بایزید، دالان و ایوان الجایتو، مسجد ایلخانی، آرامگاه گمنام، گنبد غازان خان، ایوان جنوبی، رواق، منار سلجوقی، آرامگاه آل کرت، ایوان جنوبی، برج کاشانه، مسجد جامع، مدرسه شاهرخیه، تکیه دولت، یخچال های قدیمی، حمام شازده، حصار تاریخی شهر، آب انبار، خانه های قدیمی اشاره نمود که مشاهده گچ بری ها و منقش کاری های بناهای یاد شده هر بیننده ای را به تحسین وامی دارد.


همچنین در گذشته رشته قنات های بسیاری با آبی گوارا و شیرین در این شهر جاری بوده و در حال حاضر قنواتی مانند قنات صادق خان- که قدمت آن به حدود بیش از ۵۰۰ سال می رسد- هنوز از اهمیت بسیاری برخوردار است و آب شیرین آن در تابستان بسیار سرد و در زمستان گرم است و در هضم غذا بسیار مؤثر است.


همچنین درختان چند صد ساله چنار در نقاط مختلف شهر، باغ های زیبا و پهناور، پارک های سرآسیاب، شهید مطهری(شهرداری)، ولایت و غیره را می توان از جمله آثار طبیعی این شهر نام برد.


جغرافیای بسطام

موقعیت جغرافیایی:

بخش بسطام در شمال شهرستان شاهرود واقع می باشد و دارای مسافتی حدود ۳۱۰۰ كیلومتر مربع طول شمالی ۵۸/۵۴ و عرض شمالی ۳۵/۳۶ و ارتفاع از دریا۱۴۰۰ متر و هم چنین شامل دو دهستان خرقان و كلاته های غربی و سه شهر و ۳۴ روستا می باشد.

۱. دهستان خرقان شامل شهر بسطام و مجن و روستاهای تاش علیا- تاش سفلی- نكارمن و قطار زرشك- امیریه- گرجی- میان آباد- دولت آباد- ده خیر- ابرسج- علیكاهی- گنده پلو- علی آباد- حسین آباد- قهج علیا- قهج سفلی- میقان- نمدمال- قلعه آقا عبدا...- كلامو- زرگر- قلعه میرزاسلیمان- قاسم آباد- چهارطاق- پرو- قلعه نوخرقان- قلعه عبدا...- قلعه محمدآقا- گرمن- ابر و قطری می باشد.

۲. دهستان كلاته های غربی شامل شهر كلاته خیج و روستاهای خیج- مزج- جیلان و اسلام آباد می باشد. شغل مردم این بخش بیشتر كشاورزی – باغداری و دامداری می باشد.


شهر بسطام در ۶ کیلومتری شمال شهرستان شاهرود واقع شده است و از غرب به رشته کوه های شاهوار و شهر مجن و از شرق به منطقه میامی و شدت کویر و از شمال و شمال غرب به استان گلستان مرتبط می باشد.


این شهر از یک طرف به سبب مجاورت با کوه شاهوار و بارش برف های سنگین دارای زمستان های سرد و طولانی و از سویی دیگربه دلیل همجواری با کویر دارای آب و هوای کوهپایه ای است به جرأت می توان گفت یکی از خوش آب و هواترین نقاط کشور است.


جمعیت:

جمعیت این شهر حدود ۱۰ هزار نفر است که با احتساب بخش تابعه حدود ۵۰۰۰۰ نفر را شامل می گردد.

در این شهر انواع میوه های آبدار مانند گیلاس، آلبالو، انواع هلو و شلیل، سیب، انگور، گردو و محصولات صیفی با طعم و کیفیت بسیار مطلوب تولید می گردد. زردآلوی بسطام درتمام نقاط ایران با سایر ارقام مشابه اش تمایز دارد.


آب و هوای منطقه :

این بخش آب و هوای معتدل سرد و مرطوب كوهستانی با میزان بارندگی متوسط ۱۸۵ میلی متر و رطوبت نسبی ۶۳% می باشد.

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 10 دی 1391    | توسط: بسطام نیوز    | طبقه بندی: بسطام، تاریخچه و جغرافیا،     |
نظرات()