وَاذْكُرُواْ إِذْ كُنتُمْ قَلِیلاً فَكَثَّرَكُمْ
ازجمله از سوالایی که جواب داده خواهد شد :
تعداد فرزند از نظر اسلام چقدر باید باشد؟ اگر كسی بخاطر خوب تربیت شدن فرزندش یا بخاطر مسائل اقتصادی و ...، به یك فرزند یا حداكثر دو فرزند اكتفا كند، این كار درست است یا غلط؟


اگر انسان بیش از یك فرزند داشته باشد، بخاطر اینكه فرزندان با یكدیگر مشاجره می كنند یا یكدیگر را اذیت می كنند، ممكن است عقده هایی درونشان ایجاد شود. برای به وجود نیامدن چنین مشكلاتی باید چه كرد؟

بقاى نسل، نیاز طبیعى انسان

یكى از نیازهاى طبیعى این است كه زن مى‏خواهد مادر بشود مرد هم مى‏خواهد پدر بشود این یكى از خواسته‏هایى است كه اول مى‏گویدكى ازدواج كند بعد مى‏گوید كى شود حامله بشود كى شود بچه‏اش به دنیا بیاید كى شود بچه‏اش زبان باز كند كى شود راه بیفتد كى شود بچه‏اش برود مدرسه این خواسته طبیعى است و لذا آیات زیادى داریم كه اولیاء خدا مى‏خواستند بچه دار بشوند «فَهَبْ لِى مِنْ لَدُنْكَ وَلِیًّا» (مریم/ 5) یعنى یك ولى یك وارث از طرف خودت براى من بفرست «وَاجْعَلْهُ رَبِّ رَضِیًّا» (مریم/ 6) انبیاء ما براى بچه دعا مى‏كردند دعا براى بچه مهم است.

به چند دلیل یكى اینكه آدم وقتى مى‏خواهد بمیرد دلش مى‏خواهد بچه‏اش باشد ولذا حدیث داریم اگر اولادى شكل پدر و مادرش بود این سعادت مرد است كه مردم تا نگاهش كردند بگویند این چقدر شبیه باباش است چقدر شبیه مادرش است یعنى وقتى پدر و مادر نبودند این یادگارش مى‏ماند یك كسى نمى‏خواست بچه دار بشود مى‏گفت رفتم مكه در بیابان عرفه دیدم یك جوانى اشك مى‏ریزد یك جورى گریه مى‏كند هى مى‏گوید الهى والدى والدى والدى والدى یعنى به پدر و مادرم رحم كن مى‏گوید از آنجا دیدم كه عجب اولاد ... البته آنهایى كه اولاد را این رقمى تربیت كنند وگرنه بعضى‏ها كه اولادشان توى این وادى نیستند خبر مرگ پدرشان را هم بشنوند مى‏گویند عجب من به احترام مرگ مادرم یك دقیقه سكوت كردم آنها هیچ خیرى نمى‏بینند اولاد آنها كیلویى است باید گفت اولاد ایشان هفتصد كیلو اولاد است مثل هفتصد كیلو هنداونه، حدیث داریم انسان وقتى مى‏میرد چند تا چیز عقب خودش مى‏ماند یكى كتابى كه نوشته است یكى اولاد صالحى كه تربیت كرده باشد درختى كه وقف باشد موقوفاتى كه وقف كرده باشد انسانى كه هدایت كرده باشد یعنى انسان خوب است كه براى بعد خودش ...

دیدگاه اسلام در مورد تعداد فرزند

حب ذات یكى از غرائز است انسان خودش را دوست دارد و چون خودت را دوست دارى مى‏خواهى ابدیت داشته باشى اولاد باقى كردن فانى هاست آدم بى اولاد فانى است آدمى كه اولاد خوب دارد باقى است این یك غریزه‏اى است‏ ولذا اولیاء خدا هم دعا مى‏كردند از خدا هم بخواهید که بچه خوب عنایت کند، جلوگیرى از بارداری ممنوع ؛ پس چیه كه مى‏گویند اولاد كمتر زندگى بهتر، داریم اولاد كم آسان است اما نگفته این آسان خوب است یا بد مثل اینكه مثلًا بگوییم آب جویدن نمى‏خواهد خیلى خوب حالا باید همیشه آب بخوریم؟ اگر گفتند آب استخوان ندارد آب جویدن ندارد معنایش این نیست كه آب بخوریم بگذارید من بگویم گیرش چى است، اسلام به اولاد یك لقبى داده است گفته اولاد بازو است «عضد» است اگر گفتند فلانى هفت تا بچه دارد پس چهارده تا بازو دارد خوشا بحالش الآن اولاد «عضد» نیست «بطن» شكم است هفت تا بچه دارد چى دارد بخورند چون اولاد عوض اینكه بشود بازو شده شكم ،گیر كرده‏ایم گیر توى خودمان است. اصل بازو را فراموش كرده‏اند، اصول فراموش شده:

تلاش در تولید، قناعت در مصرف‏

1- اصل قناعت، بابا توى یك اتاق مى‏شود زندگى كرد پیش پدر نه من خانه شخصى مى‏خواهم هر وقت خانه شخصى داشتى بیا خواستگارى عروس قانع نیست من هنوز ماشین لیاسشویى تهیه نكرده‏ام بابا با دست بشور سال دیگر ماشین لباسشویى مى‏خرى ساعت اول باید ماشین لباسشویى داشته باشیم.

2- اصل هجرت فرامواش شده است، (اگر كسى بیست و دو تا بچه داشته باشد به بیست و دو كشور هجرت كند بیست و دو تا حزب اللهى به بیست و دو كشور چقدر آمار مسلمین زیاد مى‏شود بنده اگر ده تا اولاد اسلام شناس داشتم توى بودایى‏ها، هزارها آدم بودایى را به اسلام دعوت مى‏كنیم) همه تنگ هم نشسته‏ایم مى‏گوییم چه كنیم شكم بزرگ یعنى كار نازك نان كلفت با كار نازك مى‏خواهیم تلفن جواب بدهیم جلسه‏اى شركت كنیم ، کلا مى‏خواهیم با كار كم رفاه زیاد، هجرت نیست.

3- اصل مصرف، سه رقم كار داریم، گاهى تولید زیاد است مصرف كم ، اینجا درآمد ذخیره مى‏شود اما اگر تولید كم و مصرف زیاد شد این مى‏شود گدایى و وام گرفتن ، اگر تولید و مصرف مثل هم شد این مى‏شود زندگى یر به یر، (چشم و هم چشمى - هى تنوع را زیاد مى‏كنیم بعضى وقتها مهمانى شده پروژه یك خانم كه مى‏خواهد مهمانى بدهد از یك هفته قبل ... بابا عمرت را صرف نكن نشسته این تُرب‏ها را مثل گل ... بابا تو حیفى یك دختر جوان ... این ترب را یك دقیقه توى دهان بگذارى له مى‏شود ، بله سبزى را تمیز كن ما گاهى وقتها عمرمان را تلف مى‏كنیم پولمان را تلف مى‏كنیم مصرف مى‏كنیم این فنجان است مى‏شود با آن آب خورد مى‏شود با آن چاى خورد مى‏شود با آن شیر خورد مى‏گوییم نه لیوان آب خورى، لیوان چاى خورى، لیوان شیر خورى، نمى‏دانیم چه خاكى توى سرمان بكنیم بدبختى است گرانى است به دولت بگویید یك كارى بكند به خودت‏ بگو یك كارى بكنى ما روى میخ نشسته‏ایم مى‏گوییم آخ خوب برو آنطرف بنشین ما خودمان رفته‏ایم سراغ مصرف و شكم هى مى‏گوییم آخ تمام شد و رفت) گیر توى خودمان است قناعت فراموش شد منتهى بجاى آن تجمل آمد هجرت فراموش شد مى‏خواهیم همه با هم باشیم اینها اصولى است فراموش كرده‏ایم و بخاطر این اصول چشم و هم چشمى جاى آن آمده است آنوقت این مشكل شده است.

كثرت جمعیت مسلمانان، یك نعمت است‏

حالا بالاخره قرآن مى‏گوید اولاد زیاد باشد یا كم؟ «بسم الله الرحمن الرحیم» آیه‏اى كه همه‏تان بلد هستید یادتان نرود كه شما «كنتم قلیل» یعنى كم بودید «كثركم»( وَ اذْكُرُوا إِذْ كُنْتُمْ قَلیلاً فَكَثَّرَكُم‏ اعراف86 ) یعنى خدا شما را زیاد كرد، وَ اذْكُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلیلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِی الْأَرْض‏ (و به خاطر بیاورید هنگامى را كه شما در روى زمین، گروهى كوچك و اندك و زبون بودید؛) انفال 24" كشورى كه خودش تولید كننده كاغذ در دنیا است كتابهاى درسى‏شان را نه بار مى‏خوانند یعنى این بچه مى‏خواند مى‏دهد به بچه سال بعد نه بار این كتاب را مى‏خواند یعنى نه دوره آنوقت كشورى مثل كشور ما كه كاغذ مى‏خرد كتابش را یك سال بیشتر مصرف نمى‏كند شما حساب كن صرفه جویى پول كاغذ اگر بچه‏هاى ما كاغذ را تمیز نگه دارند یكبار دیگر هم بچه بخواند آنوقت پول كاغذ اینقدر دیگر معلم مشكل ندارد والله به خدا قسم دیگر مشكل مسكن آموزش و پرورش حل مى‏شود فقط اگر یك سال ما در كاغذ صرفه جویى كنیم. توى مسائل عبادى مثل سالن آنفی تئاتر که مى‏شود توى آن نماز خواند ، مى‏شود توى آن سخنرانى كرد ما یك سالن مى‏سازیم مسجد بغل مسجد یك سالن مى‏سازیم حسینیه بغل حسینیه مهدیه بعد كانون فرهنگى كانون پرورشى از خدا یاد بگیرید یك شكاف گذاشته توى صورت بوسیدن مكیدن سخنرانى، گرفتن اكسیژن، پس دادن كربن همه با همین است حالا اگر به مهندس‏ها بدهى لوله خروج گاز كربن لوله خروج اكسیژن این دكمه مال بوسیدن كله ما را پر از دكمه و دودكش مى‏كردند.

صرفه جویى در ساختمان، صرفه جویى در ... خدا مى‏داند كه اینقدر روستا داریم كه مسجد ندارد و اینقدر روستا داریم كه چقدر خرج محراب مى‏كنند، اگر زینت‏هاى محراب را كم كنیم ... آیت الله العظمى گلپایگانى توى قم بازار نماز مى‏خواند یك كاشى بود ده سانت در ده سانت نوشته بود قبله، یك مرجع تقلید یك عمرى توى بازار قم نماز خواند جلویش نوشته بود قبله چرا اینقدر خرج مى‏كنیم اسمش را هم قشنگ گذاشته‏ایم شعائر اسلام، (وزارت امور خارجه در بعضى از كشورها خانه‏اى دارد كه تنه مى‏زند به كاخ شاه؛ یك سفیر و خانمش و دو تا بچه ، بعد هم مى‏گویندشان جمهورى اسلامى، شان جمهورى اسلامى این است كه مردم اینجا توى صف نانوایى باشند شما آنجا خانه‏ات ... آنوقت آشپز برده‏اند كه این زن و شوهر آشپز هم داشته باشند حالا حقوق چند هزار دلار ما كار نداریم ولخرجى توى وزارتخانه‏ها غوغا مى‏كند توى همه وزارت خانه‏ها به یك نحوى ما اگر خواسته‏ایم مشكل جوانها حل بشود باید صرفه جویى كنیم اگر وزارت امور خارجه صرفه جویى كند پرسنل وزارت امور خارجه همه وام ازدواج گیرشان مى‏آید یك سال صرفه جویى در كاغذ مشكل مسكن معلمین حل مى‏شود نمى‏خواهیم عمل كنیم. توى خیال هستیم منتهى توى این خیالات همه چیزى خیال است دنیا همه‏اش خیال است)

قرآن مى‏گوید آمار مسلمانها زیاد شد ... پیغمبر مى‏فرماید هر چه آمار مسلمانها بیشتر باشد ... مثلًا فرض كنید ما براى اسلام تبلیغ كنیم آنوقت اسراییل براى زاد و ولد تشویق كند ؛ برای عقیم کردن و نازا ساختن مرد و زن به ما هزینه های گزاف میدهند مگر سلام گرگ بی طمع هست ؟ برای چی اینهمه به ما میدهند و تشویق میکنند که وازکتیوم ها رایگان شود و ... یعنی دلشان برای ما میسوزد ؟ اگر آره هست پس چرا در بخش های علمی و هسته ای و ... در تحریم می گذارند و نه تنها کمک نمی کنند بلکه موانع گوناگون ایجاد می نمایند ، در اسرائیل كه هر كس زنش بیشتر زایید فلان جایزه را مى‏گیرد یعنى آمار اسراییل هى اضافه مى‏شود آمار مسلمانها هى کم و ... عرض كنم بچه باید بازو باشد یعنى شما مى‏گویید بنده خانم لیسانس بروم قالى بافى باسمه تعالى بله شغل ادارى نیست تحصیل كرده‏اى كار هم بكن كى گفته هر كس تحصیل كرده است باید كار هم بكند امیرالمؤمنین (ع) رئیس تحصیل كرده‏ها بود كار هم مى‏كرد فكر مشكل دارد فكر این است حالا كه بنده دانشجو هستم كیف‏ام باید سامسونت باشد بعد ساعت مچى‏ام هفت هزار تومان باشد كفش‏ام چى باشد این یك مشت بایدهایى پیش خودمان بافته‏ایم و خودمان گیر كرده‏ایم وگرنه اولاد یعنى بازو این اصول فراموش شده است اینطور شده است گیر توى خودمان است.

خلاصه اینکه :

یكی از بحث هایی كه در سال های اخیر در محافل علمی مطرح شده است، موضوع تعداد فرزندان و نقش آن در تربیت فرزندان است. برخی از كارشناسان دو فرزند را برای خانواده كافی و برخی دیگر مخالف این نظر بودند. متاسفانه در این سال ها برنامه ریزان در امر كنترل جمعیت دچار نوعی افراط شدند به گونه ای كه اكنون در چند استان كشور شاهد نرخ رشد جمعیت نزدیك صفر هستیم، بدیهی است ادامه این روند می تواند كشور را از لحاظ امنیتی، اجتماعی و تربیتی با آسیب جدی روبرو كنند. نكته ای كه در اینجا نباید مورد غفلت قرار بگیرد این است كه نمی توان برای تمام خانواده ها یك نسخه پیشنهاد كرد، بلكه تعداد فرزندان خانواده با توجه به نوع نگرش آنان به فرزند آوری، میزان درآمد و... می تواند تفاوت داشته باشد. با ذكر این مقدمه كوتاه با ذكر نكاتی به بررسی سوال شما می پردازیم:

1. در مورد تعداد فرزند در روایات عددی مشخص نشده ولی جهت گیری كلی روایات معصومین(ع) به سمت فرزند زیاد داشتن می باشد. پیامبر اكرم (ص) فرمودند: با یكدیگر ازدواج كنید و بر تعدادتان بیفزایید، همانا من به تعداد شما مباهات می‌كنم (بحارالانوار، ج 17، ص 259).

2. در اسلام، آن چیزی كه بیشتر از هر چیزی در مورد فرزندان اهمیت دارد، تعداد آن‌ها نیست بلكه تربیت صحیح و دینی آن‌هاست. تأمین نیازهای مادی و معنوی فرزندان، امر بسیار مهمی است كه لازم است در فرزند آوری مورد توجه قرار گیرد، بنابراین چنانچه خانواده ای توانایی بر طرف كردن نیازهای مادی و معنوی فرزندان خود را دارد، می تواند برای داشتن تعداد بیشتر فرزند برنامه ریزی كند.

3. همچنین نگاهی سیستمی به خانواده داشته باشیم، بسیاری از رفتارهای كودك در زیر سیستم فرزندی شكل می گیرد؛ یعنی برای اینكه كودك شما در رفتارهای خود دارای پختگی باشد، علاوه بر اینكه با والدین خود تعامل دارد، لازم است با خواهر و برادر در محیط خانواده ارتباط داشته باشد، بدیهی است زمانی كه كودكی از داشتن برادر و خواهر محروم شد، رفتارهایی كه در سایه تعامل او با برادر و خواهرش شكل می گیرد، در او بوجود نمی آید و رفتارهای كودك از این لحاظ ناپخته می گردد. به یاد داشته باشید به هیچ عنوان محیط هایی مانند مهد كودك نمی تواند جای خالی خواهر و برادر را برای فرزند شما پر كند. در اینجا ذكر این نكته ضروری است كه از نظر روان شناسان غربی خانواده ای می تواند از لحاظ تربیتی موفق باشد كه بیش از دو فرزند داشته باشد، بنابراین خانواده ای می تواند در تربیت فرزند خود موفق باشد كه دارای چنین شرایطی باشد.

4.از آنجا كه متاسفانه داشتن فرزند كم در جامعه ما تبدیل به فرهنگ شده است؛ به نظر می رسد در آینده ای نه چندان دور، ایران اسلامی در زمینه كمی جمعیت با مشكلات زیادی روبرو شود. از این رو وظیفه هر فرد اسلامی این است كه علاوه بر اینكه در راه پیدا كردن دستورات اسلامی در زندگی خود تلاش می كنند و در این مسیر از هیچ چیزی واهمه ندارند، دیگران را نیز با دلیل و استدلال با فرهنگ اسلامی آشنا كنند و آنان را در زمینه به كار گیری فرهنگ اسلامی در جنبه های مختلف زندگی بویژه ازدیاد نسل تشویق كنند.

5.روایات زیادی در متون دینی ما وجود دارد كه بر رزاق بودن خداوند تاكید می كند، بنابراین مشكلات مادی نمی تواند دلیل قانع كننده ای برای تعداد كم فرزندان باشد، البته به شرطی كه علاوه بر توكل بر خداوند در حد توان خود برای برآورده كردن نیازهای مادی خانواده تلاش كنید.

تجربه بالینی ما نشان می دهد هیچ گاه فرزندان به دلیل مشاجره با یكدیگر دچار عقده و یا مشكلات روانی نمی شوند، البته به شرطی كه والدین اینگونه مشاجرا ت را مدیریت كنند....

برگرفته از صراط

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 20 آذر 1393    | توسط: بسطام نیوز    | طبقه بندی: دانستنیهای علمی و قرآنی،     |
نظرات()