روزنامه جام جم
                                عرفان‌ شرقی را ‌در ‌بسطام تجربه كنید

جام جم آنلاین: گاهی اوقات آدم دلش می‌گیرد... آنقدر كه دلش می‌خواهد آغوشی بی‌تعلق از مادیات پیدا كند و بی‌هیچ شرمندگی ساعت‌ها گریه كند... گاهی آدم خسته می‌شود از زندگی ماشینی و تكراری! هر‌چه باشد ما ایرانی هستیم و روح شرقی‌مان هنوز زنده است.

هنوز در هیاهوی بدون وقفه زندگی به سبك قرن بیست و یكمی، در گوشه‌های دلمان و در پستوهایی كه خیلی وقت است گردگیری نشده و فراموششان كرده‌ایم گاهگاهی ترانه‌ای شرقی برایمان از عرفان زمزه می‌كند... عرفان ناب ایرانی كه اگر در وجودمان جستجو كنیم پیدایش خواهیم كرد.

اگر تو هم دلت گرفته... اگر تو هم این زمزمه را از درونت شنیده‌ای با ما همراه شو تا به دیدار عرفانی‌ناب و اصیل‌ برویم.

مجموعه تاریخی بسطام می‌تواند مقصدی عالی برای گردشگرانی باشد كه می‌خواهند این لذت ناب را تجربه كنند.
این مجموعه در استان سمنان و شهرستان شاهرود قرار دارد. شاید همه شاهرود را با جنگل ابر و زیبایی‌های منحصربه‌فرد آن بشناسند... اما این بار كه می‌خواستی برای دیدن جنگل ابر راهی شوی، كمی مسیرت را دور كن و مجموعه بسطام را هم ببین. باور كن پنج لیتر بیشتر بنزین مصرف نخواهی كرد.

بسطام شهری است در دامنه كوه كه از شمال به گرگان، از جنوب به شاهرود و از سمت غرب به دهستان كلاته غربی و از طرف شرق به دامغان محدود می‌شود.

شهر بسطام یكی از شهرهای شهرستان شاهرود به شمار می‌آید. روستاهای بسطام را هم می‌توان از خرم‌ترین روستاهای استان سمنان به حساب آورد.

قابل ذكر است كه بیشترین پوشش درختی این منطقه زردآلو بوده و در اوایل بهار با به شكوفه نشستن درختان، شهر زیبایی وصف ناشدنی دارد. هرچند باید گفت كه فصل زمستان نیز به دلیل برف‌گیر بودن منطقه، زیبایی خاص خود را داراست.

                                  مجموعه تاریخی بسطام

این مجموعه یكی از زیباترین بناهای تاریخی استان سمنان است كه همه ساله گردشگران بسیاری را به خود جذب می‌كند. بخش‌های مختلف این مجموعه عبارتند از:

                                             قبر بایزید

درخصوص معنویت این آرامگاه همین بس كه عطار در تذكره الاولیا درباره‌اش می‌نویسد: این جایی است كه هر كه چیزی گم كرده باشد در عالم، اینجا یابد. به طور كلی آرامگاه این عارف بزرگ فاقد هر‌گونه تزیین است.

این طور به نظر می‌رسد كه هیچ‌گاه ساختمانی روی آن بنا نشده و در حقیقت آرامگاه این عارف وارسته تداعی‌گر نحوه زندگی و سلوك وی می‌باشد.

براساس برخی روایات تاریخی، غازان خان (670 الی 703 هجری قمری) گنبدی در جوار آرامگاه امامزاده محمد در بسطام بنا كرد و خیال داشت جسد بایزید را به آن محل منتقل كند ولی بایزید را به خواب دید كه از تصمیم وی ناراضی است و از او درخواست دارد كه از انجام این عمل خودداری كند و غازان خان نیز با دیدن خواب از این كار منصرف شد.

روی قبر بایزید یك سنگ مرمر قرار دارد كه كلماتی از مناجات مشهور امام علی(ع) بر آن حك شده است، به طوری كه از مفاد نوشته سنگ مذكور برمی‌آید، این سنگ متعلق به شخصی به نام قاضی‌ملك بوده، ولی معلوم نیست به چه علت آن را روی آرامگاه بایزید نصب كرده‌اند. در كنار قبر بایزید قبری بدون حفاظ به چشم می‌خورد كه به پادشاهی از افغان منصوب است.

                                   صومعه بایزید بسطامی

این بخش از مجموعه كه صومعه نامیده می‌شود در نگاه اول بیننده را تحت تاثیر فراوان قرار می‌دهد‌، زیرا آن طور كه روایت است اینجا محل زندگی بایزید بسطامی بوده است؛ جایی كه تنها از دو اتاق كوچك تشكیل می‌شود كه یكی برای اقامت زمستانی شیخ و دیگری محل اقامت تابستانی او بوده و در هر قسمت یك محراب وجود دارد و یك انسان با قد معمولی نمی‌تواند در این محل بایستد، زیرا سقف این دو اتاق بسیار كوتاه است.

                                امامزاده محمد ابن جعفر (ع)

بنای امامزاده محمد در بخش جنوبی مجموعه بسطام و میان ایوان اولجایتو و ایوان غازان خان و جلوی مسجد بایزید قرار گرفته است.

گنبد این بنا با كاشی‌های فیروزه‌ای رنگ پوشیده شده است. در قسمت ورودی بنای امامزاده تزیینات و نقوش بسیاری دیده می‌شود كه احتمالا مربوط به دوره صفوی است.

این مقبره مدفن یكی از فرزندان امام جعفر صادق(ع) است. بقعه امامزاده محمد شبیه گنبد دیگری است كه در فاصله 15 متری شمال آن ساخته شده و تقریبا قرینه یكدیگر هستند.

گنبد سمت شمال همان گنبد غازان‌خان است. گنبد امامزاده را نیز غازان‌خان پادشاه مغول، مانند گنبد دیگر ساخته است و بنا بوده در گنبد شمالی بایزید دفن شود.

                                          گنبد غازان‌خان

گنبد غازان‌خان در جبهه شمالی مجموعه بسطام و سمت چپ ایوان غازان‌خان واقع شده، كل بنا هم از آجر ساخته شده است. مرحوم صنیع‌الدوله در جلد اول مرآه‌البلدان در مورد گنبد غازان خان چنین نوشته است: «در سمت غربی گنبد مسجد و معبد سلطان بایزید است كه گچبری ایوان و منبت‌كاری در مسجد آن كمال امتیاز را دارد و بنا به معروف بانی این بنا، سلطان محمود غازان‌خان است و جسد خود او نیز در سردابی كه در جنب گنبد است گذاشته شده و در حق این جسد چیزها گویند.»

گنبدغازان خان در حال حاضر محل هیات امنای مجموعه بسطام است و در گذشته گویا كتابخانه محلی بوده است.

                                      برج كاشانه بسطام

این بنا در شش كیلومتری شهر شاهرود در شهر بسطام و چسبیده به مسجد جامع شهر است. بنا‌ شامل برج، پلكان و گنبد می‌باشد. در بدو ورود به برج در سمت راست، راه پله مارپیچ و باریكی كه به بالای برج منتهی می‌شود ، خودنمایی می‌كند.

این برج از داخل 24 متر ارتفاع دارد و از بیرون تقریبا 20‌متر است. شكل خارجی برج هم یك كثیرالاضلاع سی‌ضلعی می‌باشد.

به مرور زمان سقف برج فرو ریخته و در دوره‌های بعد نسبت به تعمیر آن اقدام شده است، زیرا آجرهایی كه در قسمت‌های بالای این برج به كار رفته با آجرهای ساختمان برج فرق دارد، بند كشی‌های پایین برج هم بسیار استادانه و ظریف است. از تاریخ بنای این برج اطلاع دقیقی در دست نیست.

                                    مسجد جامع بسطام

این مسجد در جنوب بسطام، حدود شش كیلومتری شهر شاهرود و به فاصله 200 متری مجموعه بسطام واقع شده است.

مسجد جامع بسطام دو شبستان زمستانی و تابستانی دارد. محراب مسجد در شبستان تابستانی قرار دارد كه گچبری شده و دارای تزیینات بسیار زیبای اسلیمی و نقوش هندسی به همراه آیات قرآنی است.

از دیگر بناهای تاریخی، مذهبی و جاذبه‌های گردشگری بخش بسطام می‌توان به آرامگاه شیخ ابوالحسن خرقانی در روستای قلعه نو خرقان، آرامگاه آل‌كرت، آرامگاه گمنام، مدرسه شاهرخیه، تكیه دولت، امامزاده سراوین قطری و حمام قدیمی قطری اشاره كرد.

جنگل اولنگ، پناهگاه حیات وحش خوش ییلاق، آبشار یخی، پیست طبیعی اسكی، پارك سرآسیاب بسطام، آبشار زیبای مجن، مجن ماسوله كویر، منطقه‌های تفریحی فرحزاد و قطری از مهم‌ترین مناطق طبیعی بخش بسطام است كه سالانه گردشگران بسیاری را به سوی خود می‌كشد.

                                   سوغات بسطام

پرده‌های سنتی، حوله، شال گردن و پارچه‌های متقال از صنایع دستی روستاهای بسطام بوده و مردم بخش بسطام هم مانند دیگر شهرهای شهرستان شاهرود به بافت قالی و قالیچه و گلیم مشغول هستند.

چادرشب، جاجیم و پلاس نیز از دیگر صنایع دستی منطقه است كه می‌تواند هدیه و سوغات مناسبی برای خانواده و دوستان باشد.

                               این امكانات كافی نیست

شهر بسطام و شهرستان شاهرود دارای جاذبه‌های طبیعی و تاریخی بسیاری است كه مجموعه بسطام تنها مشتی نمونه خروار است.

متاسفانه باید اعتراف كرد كه شرایط و امكانات رفاهی در این شهرستان بسیار پایین‌تر از سطح انتظار است و به هیچ عنوان پاسخگوی نیازهای گردشگران نیست.

به طور كلی وظیفه آثار تاریخی و جاذبه‌های طبیعی تنها جذب گردشگر است كه خوشبختانه بیشتر استان‌ها و شهر‌های ایران از این نعمت به میزان كافی برخوردار هستند اما در كنار این عامل باید شرایطی را ایجاد كرد كه گردشگر در آن محل اقامت كرده و به عناوین مختلف و با ایجاد جاذبه‌های گوناگون مدت زمان توقف گردشگران افزایش یابد.

در حال حاضر گردشگری كه به مقصد بازدید از مجموعه بسطام وارد این منطقه می‌شود، همزمان با پایان بازدید یعنی تنها پس از چند ساعت این محل را ترك می‌كند.

در صورتی كه در مركز شهرستان یعنی شاهرود امكانات اقامتی و تفریحی مناسبی تدارك دیده شود با توجه به ظرفیت بالای این شهرستان از نظر آثار تاریخی و طبیعی می‌توان مسیرهای گردشگری متعددی را تدارك دید كه قابلیت جذب گردشگران زیادی را دارا هستند و برای آنها انگیزه كافی برای اقامت چند‌روزه فراهم است.

باید قبول كنیم كه تمام مسیر‌های گردشگری ایران به شمال، اصفهان، شیراز و كیش منتهی نمی‌شود.

                                         ایوان اولجایتو

این ایوان در مجموعه بسطام و در جبهه شرقی این مجموعه قرار دارد و به دستور اولجایتو (680 الی 716 هجری قمری) كه یكی از پادشاهان سلسله ایلخانان مغول و اولین پادشاه شیعه این سلسله بوده، ساخته شده است.

تزیینات و كتیبه‌های قرآنی دور تا دور دالان ایوان را فرا گرفته است.

در دیواره‌های داخلی ایوان نام علی با كاشی برجسته تكرار شده است و در بخش بالای ایوان نیز مقرنس‌های بسیار زیبای گچی اجرا شده كه با استفاده از نقوش زیبای اسلیمی تزیین شده است.

پیمان احمدوند
سه شنبه 17 آبان 1390


             سمنان - خبرنگار روزنامه پیام استان سمنان

ساخت هتل بسطام با حضور رییس بنیاد توسعه و عمران موقوفات کشور، استاندار سمنان و برخی مسوولین محلی بررسی شد.
استاندار سمنان در این نشست گفت: عدالت محوری در فعالیت های سازمان اوقاف کشور متبلور است.
عباس رهی با اشاره به ساخت پروژه هتل در بسطام، افزود: همه باید مجری این پروژه را یاری کنند و همکاری لازم را داشته باشند.
عبدالرضا عابد رییس بنیاد توسعه و عمران موقوفات کشور در این نشست بر اتمام و تکمیل پروژه هتل بسطام به بهترین شکل تاکید کرد.
در این نشست مقرر شد شهرداری بسطام به منظور خروج زمین و ساختمان از وقف، زمینی را به جای زمین هتل بسطام برای اداره کل اوقاف و امور خیریه استان سمنان در نظر بگیرد و با قیمت کارشناسی، اتمام پروژه هتل را به سرمایه گذار بخش خصوصی بسپارد.
پروژه هتل بسطام در محل امامزاده محمد (ع) شهر بسطام در زیربنایی به مساحت پنج هزار و 376 مترمربع در هفت طبقه با پیشرفت فیزیکی 60 درصد نیمه تمام مانده است.
تاکنون 20 میلیارد ریال در ساخت این هتل هزینه شده است.



                                            جام جم
 
                  بسطام؛ شهر شكوفه و عرفان

بهار فرصتی است برای سفر كردن، برای دیدن و جان گشودن و روح را پرواز دادن، بهار فرصتی است برای غلت خوردن در چمن‌های تازه سرسبز و حتی شمردن تك شقایق‌های زنده شده در بستر خاك كویر و فرصتی است كه روشن‌تر و شفاف‌تر بتوانی تغییر تنوع اقلیمی از كویر به دشت و آن‌گاه جنگل را به نظاره بنشینی.

می‌خواهم بنویسم از سفری به كویر، به دشت و در نهایت به منطقه تركمن صحرا؛ اما بسطام بر سر راه است، دستم به قلم نمی‌رود تا از بسطام ننویسم، گویی كه اصلا نمی‌توانم هیچ واژه‌ای بنویسم و گویی كه از بسطام نوشتن و از بایزید بسطامی نوشتن رخصت می‌دهد كه بتوانم در مورد سایر چیزها بنویسم و بنگارم.

از شاهرود به بسطام

زمان از ظهر گذشته است كه به شاهرود می‌رسیم، مهمانسرای جهانگردی شاهرود مكانی است كه برای صرف ناهار در نظر گرفته‌اند. این مهمانسرا در منطقه‌ای كوهستانی و در دامنه كوه واقع شده و یك پارك نیز در جوار آن وجود دارد كه بر آب و هوا و فضای خوش آن افزوده است.

پس از صرف ناهار به سمت جاده مجن و بسطام حركت می‌كنیم. با گسترش شهر، موجن تقریبا جزو شاهرود شده است. بسطام نیز از ییلاق‌های مشهور شاهرود است كه حدود 10 كیلومتر با شاهرود فاصله دارد. جاده شاهرود ـ آزادشهر یكی از جاده‌های مهم این منطقه است كه نهایت كویر را به مناطق شمالی ایران متصل می‌كند و هر كیلومتری كه در این جاده حركت می‌كنی، تغییر چهره طبیعت را بیشتر درك خواهی كرد و با چشمان خود می‌بینی كه چگونه شن‌های كویری جای خود را ابتدا به گون‌ها و به درختان میوه و سرانجام به دشت‌های وسیع سرسبز و جنگل می‌سپارند.

بسطام و بایزید

اتوبوس ولوو در حال حركت است، جمع نشاط خوبی دارد، جمعی جوان و پویا؛ اهل تحقیق و علاقه‌مند به ایران. در ذهنم به سال های پیش می‌روم و هر چه بیشتر به بسطام نزدیك می‌شویم بیشتر با خودم فكر می‌كنم در همین نزدیكی‌ها شهری است كه «آرامش» مهم‌ترین واژه‌ای است كه بر ذهن كوچه‌هایش ثبت شده است، نسیم كوهستان هر بامداد بر مردمان این شهر نوید آغاز یك روز نو را می‌دهد و خروسخوان بامدادی و ژاله و شبنم بر گونه‌های گل هنوز برای مردمانش تبدیل به رویای دوری نشده است و هنوز...

اینجا بسطام است، شهر بایزید، شهر بریدن از تعلق دنیا، زندگی بی‌واسطه زیر سقف آسمان، شهر مناجات و عرفان. در سنت این شهر عشق ورزیدن بر مردمان، بر بندگان خدا و بر مخلوقات، رسم زندگی است و باید در این مسیر گوی سبقت ربود....

دیدنی‌های مجموعه بایزید بسطامی

بسطام هم‌اكنون به عنوان منطقه نمونه گردشگری معرفی شده و البته طبیعی است كه ویژگی‌های طبیعی، اقلیمی و آب‌و هوای مناسب و ییلاقی آن در كنار قدمت تاریخی و آثار باقیمانده از زمان‌های دور چنین امكانی را می‌دهد. در همان بدو ورود تابلوی «به منطقه ویژه گردشگری بسطام خوش آمدید» توجه را جلب می‌كند و پس از آن نیز تابلوهایی كه گردشگران را به سمت مجموعه تاریخی بسطام راهنمایی می‌كند. پس از گذر از یك میدان وارد خیابانی می‌شوی كه سراسر از چنار است. چنارها آن‌چنان در هم تنیده‌اند كه حتی به‌نظر می‌رسد در تابستان این خیابان نیز سایه بر آفتاب تند غلبه خواهد كرد. انتهای خیابان سمت چپ مجموعه بایزید بسطامی قرار دارد. مهم‌ترین ویژگی‌ها و دیدنی‌های این مجموعه را به شرح زیر می‌توان برشمرد:1. خانقاه بایزید:

شامل 3 اتاق كوچك با سقف‌های كوتاه كه در سمت غربی مرقد واقع شده است. این اتاق‌ها با گچبری زیبایی پوشیده شده‌اند. بر بالای كتیبه ورودی اتاق دوم تاریخ 702 هجری به چشم می‌خورد.2. دالان و ایوان اولجایتو:

این بخش از مجموعه سال 713 هجری قمری در زمان محمد خدابنده و توسط خاندان معماران دامغانی ساخته یا تزیین شده است. سردر ایوان با مقرنس‌كاری‌های گچی زیبا و كاشی‌های معرق فیروزه‌ای به زیبایی پر شده است. در داخل دالان عبارت بسیار زیبایی به خط ثلث، گچبری شده است.3. مسجد بایزید: این بنا در جنوب قبر بایزید و امامزاده محمد در سال 514 هجری قمری احداث شده است؛ محیط آن مربع مستطیل است و در قسمت قبله، محرابی بسیار زیبا و منحصر به فرد از دوران ایلخانی دارد كه تاریخ ساخت آن 699 هجری قمری است. محراب مسجد بایزید دارای گچبری‌ها وكتیبه‌های زیبایی به خط ثلث و كوفی مشجر و معقد است.4. مسجد جامع: این مسجد در جنوب مجموعه تاریخی بایزید بسطامی و به صورت منفرد در كنار برج كاشانه قرار گرفته است؛ بر ایوان مركزی مسجد جامع محراب بسیار زیبا و گچبری دیده می‌شود كه دارای كتیبه‌های قرآنی است.5. امامزاده محمد(ع) : مقبره امامزاده محمد (ع) كه از نوادگان امام جعفر صادق (ع) است در جنوب صحن مجموعه قرار دارد. این بنا دارای گنبد (ارگ) است كه با كاشی‌های فیروزه‌ای پوشیده شده و در زیر گنبد نقاشی‌های بسیار زیبایی با نقوش اسلامی توسط هنرمندان ایرانی كشیده شده است.6. گنبد غازان‌خان: این گنبد قرینه گنبد امامزاده محمد (ع) و مشابه آن است و همانند گنبد امامزاده با كاشی‌های فیروزه‌ای زیبا پوشیده شده است. بنا در دوره ایلخانیان ساخته شده است.7. برج كاشانه: یا به تعبیری برج «غازانه» كه در جنوب شرقی مسجد جامع واقع شده، بر اساس نوشته كتیبه سر در ورودی، در سال 700 هجری قمری ساخته شده است. فضای داخلی برج 10 ضلعی است كه بر آن طاق‌نماهای تزئینی كم عمقی كار شده است. این بنا یكی از زیباترین و ظریف‌ترین آثار معماری ایلخانی است.8. مدرسه شاهرخیه: در سمت جنوب شرق مسجد بایزید واقع و از دو طبقه تشكیل شده است؛ مدرسه پلان مربع دارد و دور تا دور آن حجره‌هایی برای طلاب ساخته شده است. نمای شمالی مسجد سردری بلند با طاق جناغی دارد و در طرفین سردر، دو طاق‌نمای عمیق به چشم می‌خورد.9. مسجد ایلخانی: این مسجد در غرب مسجد بایزید قرار گرفته به طوری كه ضلع شرقی آن با مسجد بایزید مشترك است و در آن گچبری‌های زیبایی از دوران ایلخانی دیده می‌شود كه توسط خاندان معماران دامغانی ایجاد شده است.

وداع با بسطام

با توجه به این‌كه مجموعه تاریخی بسطام، بر سر راه جنگل ابر نیز قرار دارد، در روزهای تعطیل مسافران زیادی به زیارت عارف خفته در خاك آن می‌شتابند.

به همین دلیل تعداد زائران زیادی را می‌توان در مجموعه دید و البته مردم بومی نیز به زیارت آمده‌اند كه چهره آنها مشخص است و به نسبت می‌توان آنها را از مسافران تشخیص داد، اما عشق و ارادت نسبت به عارف خفته در این خاك در چهره‌شان هویداست و با توجه به همجواری مقبره بایزید با امامزاده، طبیعی است كه بسیاری از مردم منطقه نیز برای زیارت امامزاده به این بقعه مباركه می‌آیند.

زمان امان زیادی نمی‌دهد، بناست كه بزودی این مجموعه را ترك كنیم.

كلام استادمان در گوشم زمزمه می‌كند كه گچبری‌های مسجد جامع بسطام بی‌نظیر است، هیچ رقیبی ندارد و شاید كه دست هیچ استادی دیگر نتواند این نقوش را رقم بزند، چه بسا كه تاكنون هم نتوانسته است؛ چون تكنولوژی عشق را به یغما برده است و ارادت، پشت ماشین‌های خودكار و پیشرفته كمتر می‌تواند خودنمایی كند.

... آن‌گاه به سمت گردنه خوش‌ییلاق حركت آغاز می‌شود...

مریم چهاربالش
سه شنبه 03 خرداد 1390


                                 روزنامه کیهان

         كشف دو خمره دوران اسلامی در بسطام شاهرود


دو خمره سفالی مربوط به دوران اسلامی در محل قدیم درمانگاه بسطام شاهرود كشف شد.
به گزارش واحد مركزی خبر، پیمانكار ساخت درمانگاه جدید بسطام در زمان گودبرداری درمانگاه این دو خمره را در عمق حدود یك متری زمین پیدا كرد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شاهرود با تایید این خبر گفت: هیئت باستان شناسی این اداره پس از بررسی این آثار قدمت آنها را دوره اسلامی اعلام كرده است.
كریمی افزود: این سفالهای نخودی رنگ دارای شكم فراخ و نقش انگشتی در دهانه و بدنه است و 70 سانتی متر ارتفاع دارد.
این آثار باستانی پس از بررسیهای كارشناسی در موزه شاهرود نگهداری خواهد شد.



                        پایگاه خبری شهر الکترونیک
 
بسطام؛ شهر عارفان

                     بسطام شهر عرفان

بسطام در 7 کیلومتری شمال شاهرود در استان سمنان واقع شده است. تا تهران 413 کیلومتر و تا مرکز استان 186 کیلومتر فاصله دارد. آب و هوایش معتدل کوهستانی است. این شهر باموقعیت جغرافیایی 54 درجه و58 دقیقه طول شمالی و36 درجه و 35 دقیقه عرض شمالی در ارتفاع 1400 متری از سطح دریا قرار گرفته است. سطح دریا قرار گرفته است.

کی برویم؟

هوای بسطام در تابستان مطبوع و خنک و در زمستان سرد است . بنابراین سفر به این شهر را در زمستان به شما توصیه نمی کنیم . فصل بهار و تابستان و نیز اوایل پاییز زمان مناسبی برای سفر به بسطام است .

چگونه برویم؟

فاصله تهران تا بسطام را در با اتومبیل شخصی در حدود 4 تا 5 ساعته می‌توان پیمود و از مرکز استان تا بسطام حدود 2 تا 2.5 ساعت راه است.

مسیر اول: جاده خراسان ،‌ به سمت سمنان و شاهرود

مسیر دوم: جاده فیروزکوه ،‌ بعد از فیروزکوه،‌ جاده فرعی فیروزکوه- سمنان،‌ جاده سمنان - شاهرود (تهران- مشهد)

همچنین راه‌آهن تهران مشهد در شاهرود ایستگاه دارد. تلفن 5-3338072-0273

فرودگاه شاهرود برخی از روزهای هفته برای تهران و مشهد پرواز دارد. تلفن 3463411-



                                          خراسان
مجموعه تاریخی بسطام، آرامگاه خرقانی و چشمه علی دامغان بیشترین بازدیدکنندگان نوروزی را داشتند .

سمنان- عبداللهی: سخنگوی ستاد تسهیلات سفرهای نوروزی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان از بازدید بیش از ۲۰۰ هزار نفر از آثار تاریخی و گردشگری این استان خبر داد.به گزارش خبرنگار خراسان از سمنان؛ «محمد تقی اعرابی» با بیان این که تعداد بازدیدکنندگان از آثار تاریخی استان سمنان از بیست و پنجم اسفندماه سال گذشته تاکنون جمع آوری شده است، افزود: بیشترین آمار بازدید گردشگران و مسافران نوروزی از آثار تاریخی استان سمنان مربوط به مجموعه تاریخی بسطام، آرامگاه شیخ ابوالحسن خرقانی و چشمه علی دامغان است.وی با بیان این که در این مدت بیش از دو میلیون مسافر وارد استان سمنان شده اند،گفت: بیشتر این افراد، خودروی شخصی را برای مسافرت خود انتخاب کردند.اعرابی از اقامت بیش از ۱۰۰ هزار نفر در استان سمنان نیز خبر داد و افزود: بیش از ۲۶ هزار نفر از این افراد در هتل، حدود یک هزار نفر در هتل آپارتمان، حدود ۵۰۰ نفر در کمپ های موقت، حدود ۵۰ هزار نفر در مدارس و یک هزار و ۸۰۰ نفر در مهمانپذیرهای این استان اقامت کردند.سخنگوی ستاد تسهیلات سفرهای نوروزی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان اظهار داشت: بیش از ۲۳ هزار نفر از مسافران نیز در مهمانسرای اداره ها، خوابگاه های دانشجویی و حدود ۳۰ هزار نفر نیز در چادرهای مسافرتی اقامت داشتند.

مورخ دوشنبه 1390/01/15 شماره انتشار 17801


                             شاهرود - خبرنگار كیهان:


گله مندی رئیس شورای اسلامی شهر بسطام از بی مهری مسئولان به این شهر

 
رئیس شورای اسلامی شهر بسطام از بی مهری مسئولان به این شهر نمونه گردشگری گلایه كرد.
محمدهاشم حسنی با اشاره به سابقه 8 هزار ساله این شهر و آثار باستانی امامزادگان سیدمحمد (ع) و سیدابوالقاسم (ع) آرامگاه قطب العارفین بایزید بسطامی یخدانهای قدیمی، برج كاشانه، منار سلجوقیان و صومعه بایزید و ... گفت: در نخستین دور سفرهای استانی هیئت دولت به بسطام، این شهر به عنوان شهر نمونه گردشگری معرفی شد اما تاكنون در فراهم ساختن زیرساختهای تحقق این مصوبه اقدام در خور توجهی صورت نگرفته است.
حسنی افزود: مصوبه ساخت مركز فرهنگی هنری بسطام كه مقرر شده اعتبار آن از محل منابع استانی تامین شود به رغم پیگیریهای بعمل آمده تاكنون معطل مانده و انجام نشده است.
وی گفت: مصوبه تاسیس مركز فنی و حرفه ای تخصصی كشاورزی در این شهر بنا به دلایلی به شهر دیگری منتقل و ساخته شد و در دور دوم سفرهای استانی ساخت استخر سرپوشیده بسطام به جای پروژه مذكور تصویب شد اما به رغم پیگیریهای استاندار سابق و واگذاری زمین تاكنون اقدامی در این باره نشده است. نمایندگی ثبت اسناد و املاك به جای اداره در بسطام راه اندازی شد كه این نمایندگی كارگشای خوبی برای مردم منطقه نیست. و این در حالی است كه براساس قانون در مراكز بخش هایی كه دارای دادگاه عمومی است این اداره باید مستقر شود. وی از عدم ساخت مقبره جدید بایزید بسطامی به رغم وعده فرماندار شاهرود گلایه كرد.
     
روزنامه كیهان، شماره 19695 به تاریخ 28/4/89، صفحه 11 (شهرستانها)
 

                             روزنامه ایران شماره 4679

تقویم تاریخ
بایزید بسطامی؛ عارف بزرگ ایرانی در سده‌های دوم و سوم
 
ابویزید طیفور بن عیسی بن سروشان عارف بزرگ ایرانی در سده‌های دوم و سوم هجری قمری است.
سال تولد و درگذشت وی به درستی دانسته نیست. وی در خانواده‌ای تازه مسلمان در محله موبدان بسطام، از شهرهای منطقه قومس به دنیا آمد. نیاكان او از موبدان زردشتی و از بزرگان بسطام بودند. سال تولد او را به اختلاف، ‌161 یا 188ق دانسته‌اند.
پدر بایزید، عیسی نام داشت و مسلمانی باتقوا از بزرگان بسطام بود. بایزید در خردسالی وی را از دست داد اما مادر بایزید كه زنی دیندار و پرهیزكار بود و بایزید در حفظ حرمت او اهتمام داشت تا بزرگسالی او زنده بود. بایزید دو برادر به نام‌های آدم و علی و نیز دو خواهر داشت. برادران وی اشخاصی دیندار بودند و فرزندان و نوادگانشان از مهم‌ترین ناقلان سخنان بایزید به شمار می‌روند. وی خواندن و نوشتن را در كودكی در مكتب آموخت و قرآن را از بر كرد اما ظاهراً تحصیلات رسمی نداشت.
او از محضر استادان بسیاری بهره برد؛ استادش در تصوف، ابوعلی سندی بود. خواجه عبدالله انصاری و جامی نیز از استادی كرد نام برده‌اند و گفته‌اند بایزید وصیت كرده بود كه او را پس از مرگ در كنار مزار این شخص و پائین‌تر از قبر او دفن كنند. روایت شده است كه وی مدتی نیز شاگرد امام جعفر صادق(ع) بود و در خانه او سقایی می‌كرد؛ اما با در نظر گرفتن این نكته كه امام جعفر صادق در 148ق درگذشته، در صحت این روایت تردید است.
بایزید بیشتر عمر خود را در بسطام سپری كرد و فقط یكبار راهی حج شد. البته چندبار هم فقهای بسطام او را بطور موقت از شهر بیرون راندند. بدین ترتیب بیشتر عمر وی صرف عبادت و مراقبت و تعلیم شاگردانش در خانقاه و مسجد بسطام شد. بایزید برخلاف مشایخ دیگر صوفیه كه اهل كار بودند، هیچ حرفه‌ای نداشت و همین امر سؤال برانگیز بود اما ظاهراً از طریق آنچه به او رسیده بود روزگار می‌گذراند. با توجه به كثرت روایت‌های مربوط به دیداركنندگان و مشتاقان ملاقات او، می‌توان دریافت كه وی از اواسط عمر عارفی پرآوازه بوده است.
 ٭ به نقل از كتاب
«تقویم تاریخ، فرهنگ و تمدن اسلام و ایران»

                               روزنامه ایران شماره 4555

ایران در ایران
ایجاد موزه «عرفان شرق» در مجموعه تاریخی بسطام
 
گروه «ایران زمین» موزه بسطام با عنوان «عرفان شرق» در محل گنبد غازان خان در مجموعه تاریخی بسطام استان سمنان ایجاد شد.
حمید رضا حسنی کارشناس مردم شناسی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شاهرود در گفت‌وگو با مهر گفت: در این موزه دهها اثر تاریخی متعلق به امامزاده محمد بن جعفر صادق (ع) و مجموعه تاریخی بسطام، ابزار کشاورزی، ظروف قدیمی و اشیای قدیمی در معرض دید عموم قرار داده شده است. وی با اشاره به اجرای عملیات ویترین آرایی، نورپردازی و سامانه امنیتی این موزه اظهار داشت: مجموعه تاریخی بسطام در مرکز شهر بسطام واقع شده است. به گفته حسنی، این مجموعه شامل بقعه ومقبره بایزید بسطامی، ایوان غازان خان، منار سلجوقی، برج کاشانه، مدرسه شاهرخیه و چندین بنای تاریخی دیگر است.


                                روزنامه ایران 4456

تقویم تاریخ
عبدالرحمان بسطامی؛ عاشق اهل بیت و ایران بود
 
دكتر علی اكبر ولایتی
عبدالرحمان بن علی بن احمد بسطامی، عارف، فقیه و مؤلف قرن نهم هجری قمری بود.
از تاریخ دقیق تولد او اطلاعی در دست نیست. زادگاهش را به اختلاف، بسطام، انطاكیه و خراسان دانسته‌اند. پس از آموختن درس‌های رایج آن روزگار، به یادگیری علوم غریبه علاقه‌مند شد و بدین‌منظور به شام، قاهره و سرزمین‌های غربی اسلامی سفر كرد. بسطامی با تاریخ، تصوف، دانش‌های دینی، داروشناسی و پزشكی آشنا و در علوم غریبه همچون جفر و جامعه و شناختن اسرار حروف استاد بود. خطی نیكو داشت و به عربی شعر می‌سرود و بیشتر نوشته‌هایش را خود تحریر می‌كرد. وی در واپسین سال‌های عمر به بورسه رفت كه آنجا در آن هنگام پایتخت سلاطین عثمانی (سلطان مراد دوم، ششمین سلطان عثمانی) بود. وی در بورسه با شمس‌الدین فناری، دوستی داشت و فناری در زمینه علوم غریبه از او بهره برد. بسطامی در 858 ق در همانجا درگذشت.
 بسطامی حنفی‌مذهب و وابسته به دستگاه خلافت عثمانی بود، اما به اهل بیت و امامان شیعه‌(ع) نیز دلبستگی داشت و در آثارش از امام علی‌(ع) و فرزندانش تا امام صادق‌(ع) با احترام و ستایش یاد كرده است (قندوزی، ج 3، ص 198-200، 202، 337). بسطامی به فرهنگ ایران باستان نیز توجه داشت. او «زردشت آذربیجانی» را از دانایان به رازهای حروف دانسته و تصریح كرده كه جاماسب حكیم، از بزرگترین پیروان زردشت، علم اسرار حروف را از او فرا‌گرفت. بسطامی آثار فراوان در موضوع‌های متفاوت دارد كه همه آنها به عربی است. برخی از مهم‌ترین آنها عبارتند از:
 الفوائح المسكیه فی‌الفواتح المكیه، دانشنامه گونه‌ای است كه موضوعات گوناگونی را در بیش از 100 علم دربر می‌گیرد. بسطامی این كتاب را به سلطان مراد دوم تقدیم كرد؛ (حاجی خلیفه، ج 2، ستون 1293-1294).
 الدوره اللامعه فی الادویه الجامعه (الشافیه) در خواص داروهای گوناگون در 10 فصل (همو، ج 1، ستون 743)؛ نظم السلوك فی تواریخ الخلفاء و الملوك، شامل تاریخ اسلام از آغاز هجرت تا 806 به اختصار؛ دره‌المعارف، درباره علم حروف است و سلیمان قندوزی حنفی در ینابیع الموده گزیده‌هایی از آن را آورده است؛ الدرر فی‌الحوادث و السیر، كه تاریخ مختصر اسلام از وفات پیامبر‌(ص) تا 700 ق است؛ مناهج التوسل فی مباهج الترسل، 46 لطیفه دارد كه بسطامی در هر لطیفه مكتوبی ذكر كرده و به دنبال آن حكایتی آورده است؛ تراجم العلماء، شامل زندگینامه دانشمندان از مؤلف كلیله و دمنه تا طبری و جوهری است.
 گفتنی است كه فرد دیگری به نام عبدالرحمان بسطامی وجود داشته است كه كتابی درباره تجوید به زبان فارسی نوشته و آن را به اورنگ زیب تقدیم كرده است.
 * به نقل از كتاب فرهنگ و تمدن اسلام و ایران

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 30 بهمن 1390    | توسط: بسطام نیوز    |    |
نظرات()